Cały porządek prawny, jaki obowiązywał w państwie muzułmańskim, Koranu wywodził się z doktryny religijnej. Świętą księgą islamu jest Koran. W Koranie zostały zawarte:
—    podstawy doktryny religijnej: istnienie jedynego Boga — Allaha, którego wola przesądza z góry o losie człowieka,
—    przepisy kultu, czyli 5 filarów wiary: wyznanie wiary, modlitwa, jałmużna, post, pielgrzymka,
—    nakazy moralne: obowiązki wobec rodziców, sierot i wdów,
—    wskazania dotyczące codziennego życia: uprzejmość, skromność, zakaz picia wina i inne,
—    normy prawne, dotyczące spraw cywilnych, np. dziedziczenia, spraw karnych, np. zabójstwa i inne.
Wysoko postawiona nauka prawa obejmowała cztery części, na które składały się: Koran, sposób postępowania proroka, czyli tradycja, zwana Sunną, zgodna opinia gminy muzułmańskiej oraz analogia, czyli odwołanie się do podobnego przypadku z przeszłości.
W państwie arabskim występowało ścisłe przenikanie zasad wiary do norm prawnych i państwowych. Najgorszą zbrodnią było odstępstwo od zasad islamu i wiary w Allaha, który był również źródłem prawa, władzy i sprawiedliwości.
Muzułmańską gminą wiernych kierował imam. Był to przywódca duchowy wybierany jako autorytet moralno-religijny. Ośrodkiem życia religijnego gminy były meczety — domy modlitwy. Pełniły one także funkcje ośrodków życia społecznego i intelektualnego.
Mahomet umierając w 632 r. nie pozostawił po sobie następcy. W rezultacie sporów, co do tego kto ma być następcą proroka Mahometa,

wyodrębniły się dwa zasadnicze kierunki w islamie: s u n n i c i, stanowiący większość, i szyici. Sunnici uważali, że kalif stawał się namiestnikiem proroka. Byli oni wierni ortodoksyjnej tradycji Sunny. Drugi odłam — szyici — uznawał prawdziwą tradycję, czyli tę, która przekazana była przez rodzinę proroka. Szyici wierzyli w zjawienie się imama, który będzie mahdim (odkupicielem) i wraz z jego przyjściem zapanuje sprawiedliwość.
Mimo występujących różnic islam pozostał nadal podstawowym łącznikiem religijno-polityczno-prawnym świata arabskiego.